DE LANGSTRAAT – De gemeenteraadsverkiezingen zijn in aantocht. Op 18 maart staan de inwoners van de Langstraat gemeenten voor een belangrijke politieke keuze. Stem je op de partij met de beste plannen? Laat je je stem niet horen door niet te stemmen? Of…stem je blanco?
Allereerst, wat houdt blanco stemmen precies in? Mensen die blanco stemmen gaan wel naar het stemhokje toe, leveren hun stempas in, maar kleuren op het kiesbiljet geen enkel vakje rood. Zij stoppen dus een ‘blanco’ papier in de stembus. Het uitbrengen van een blanco stem heeft geen invloed op de zetelverdeling, net als niet-stemmen. Het idee dat een blanco stem automatisch zou gaan naar de grootste partij, is niet waar. Het grote verschil met niet-stemmen is dat een blanco stem wel wordt meegeteld in de opkomst. Tijdens het tellen van de stemmen worden blanco stemmen apart geteld en op een grote stapel gelegd. Tijdens de verkiezingsuitslag is dus te zien hoeveel mensen per gemeente er blanco hebben gestemd en hoeveel procent van de stemmen dit is geweest.
Beperkte kennis of proteststem
Volgens Hans Vollaard, politicoloog aan de Universiteit van Utrecht, is er in Nederland nog nooit onderzoek gedaan naar de beweegredenen van mensen om blanco te stemmen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Bij landelijke onderzoeken komen volgens Vollaard vaak twee redenen naar voren. "Als eerste uit een gebrek aan informatie. Burgers willen wel stemmen, maar weten te weinig van de gemeentepolitiek om een keuze te maken. Stemmers voelen wel een motivatie om te stemmen als een soort burgerplicht, maar bij sommigen is de kennis van de lokale politiek beperkt. Een tweede reden is een blanco stem als proteststem. Tegen de politiek in het algemeen, tegen de economische situatie of anderszins. Bij een deel van de Nederlanders is er een beperkt vertrouwen in de politiek, ook de lokale politiek.'' Vollaard benadrukt dat het moeilijk is om conclusies te trekken, wegens een gebrek aan onderzoek naar gemeenteraadsverkiezingen.
Blanco stemmen in de Langstraat
Wordt er in de Langstraat veel blanco gestemd? Nou, niet bijzonder veel, kijkend naar het aantal blanco stemmen in de vier Langstraat gemeenten tijdens de laatste vier gemeenteraadsverkiezingen. Het percentage blanco stemmen ligt in alle gemeenten onder de één procent. In de gemeente Dongen is het aantal blanco stemmen per verkiezing wel gestegen. De resultaten liggen, op een enkele uitschieter na, in lijn met de landelijke gemiddeldes van gemeenteraadsverkiezingen (0,30 procent in 2022 en 0,47 procent in 2018).
| Aantal blanco stemmen per gemeente per gemeenteraadsverkiezing | 2010 | 2014 | 2018 | 2022 |
| Waalwijk | 35 (0,21 procent) | 63 (0,38 procent) | 76 (0,42 procent) | 47 (0,28 procent) |
| Dongen | 17 (0,17 procent) | 39 (0,39 procent) | 49 (0,47 procent) | 80 (0,83 procent) |
| Loon op Zand | 12 (0,13 procent) | 39 (0,44 procent) | 51 (0,52 procent) | 38 (0,42 procent) |
| Heusden | 40 (0,24 procent) | 72 (0,42 procent) | 111 (0,6 procent) | 49 (0,27 procent) |
