DE LANGSTRAAT - In de Langstraat bestaat geen opvang voor dak- en thuisloze mensen. Wie in Waalwijk, Heusden, Loon op Zand of Dongen op straat komt te staan, moet zijn weg vinden buiten de eigen gemeente. De hulp is regionaal georganiseerd, met Tilburg als centrum van opvang en begeleiding. Maar hoe ziet dat systeem eruit voor mensen die er middenin belanden? En hoeveel mensen gaat het eigenlijk aan?
Op 11 april 2024 werd in de regio Hart van Brabant de ETHOS-telling uitgevoerd, waarbij dak- en thuisloze personen werden geteld. In totaal deden 69 organisaties mee aan deze telling. In de hele regio werden 1484 dak- en thuisloze mensen geteld, waaronder 1150 volwassenen en 334 kinderen. Nog eens 425 kinderen zijn indirect betrokken, omdat zij opgroeien in een situatie waarin één of beide ouders dak- of thuisloos zijn. Voor de Langstraat specifiek komt het totaal uit op 267 mensen. Zie de infographic hieronder.
“Uit de ETHOS-telling bleek dat er meer mensen dak- en thuisloos zijn dan wij in beeld hebben,” zegt Marloes van Drunen, Besturingsadviseur communicatie van Traverse. “Dat komt omdat niet iedereen zich meldt met een hulpvraag, maar onderdak zoekt bij bijvoorbeeld vrienden of familie, of verblijft op onconventionele plekken zoals auto’s, garageboxen, vakantieparken en andere oplossingen.”
Tilburg als centrale locatie
Traverse speelt een centrale rol in de regio. Vanuit de maatschappelijke opvang aan de Gasthuisring in Tilburg biedt de organisatie onderdak en begeleiding. Dak-en thuisloze personen uit Dongen, Loon op Zand, Heusden en Waalwijk kunnen daar terecht. Ook gaan hulpverleners van Traverse actief de straat op en zoeken mensen op die (nog) niet in beeld zijn. Ook via samenwerkingen binnen het zorg- en veiligheidshuis en met teams als CAS en Bemoeizorg wordt geprobeerd mensen te bereiken die buiten het reguliere systeem vallen.
Naast opvang biedt Traverse begeleiding richting herstel en stabiliteit, bijvoorbeeld via beschermd wonen, begeleiding thuis of via trajecten in de Wet langdurige zorg en forensische zorg. Ook hulp bij financiën, zorg en huisvesting maakt deel uit van het aanbod.
Mensen kunnen zich rechtstreeks melden bij Traverse, via telefoon, website of door langs te gaan. “Afhankelijk van de hulpvraag gaan we met iemand in gesprek om te kijken wat er nodig is om zo snel mogelijk een duurzame plek te vinden,” aldus Traverse. “Vaak is dat bij ons, maar soms kan een andere zorgorganisatie een betere plek zijn.”
Preventie en vroeg signalering
In Waalwijk ligt de toegang tot ondersteuning bijvoorbeeld bij de afdeling Wijz van de gemeente. Communicatieadviseur Faysal Jerraoui: “Na de telling hebben we geen exact zicht op het aantal mensen dat dak- of thuisloos is in de gemeente Waalwijk.” Dat komt volgens hem doordat mensen niet altijd zichtbaar zijn voor de gemeente. Ze slapen soms bij bekenden, melden zich niet of worden via Traverse geholpen zonder dat de gemeente daar direct van op de hoogte is. De gemeente benadrukt dat er verschillende routes zijn voor ondersteuning. Zo wordt samengewerkt met Traverse en kan via de sociaal verpleegkundige van Traverse verdere hulp worden georganiseerd. Voor wie nog niet in beeld is, wordt gewerkt met bemoeizorg of de wijk-GGZ.
Ook in Heusden ligt de focus vooral op preventie. Communicatieadviseur Marloes Wolfs legt uit dat verschillende partijen samenwerken om problemen vroeg te signaleren. “Op lokaal niveau werken we met een vroegsignaleringsoverleg,” vertelt Wolfs. “Daarin nemen onder andere woningcorporatie Woonveste, de Kredietbank, wijkteams en de gemeente deel.” Het doel is om betalingsachterstanden en dreigende huisuitzetting vroeg te herkennen, voordat iemand daadwerkelijk dakloos raakt. Als het toch zover komt, zijn er in Heusden meerdere routes. Inwoners kunnen terecht bij Bijeen, waar samen met hen wordt gekeken naar oplossingen binnen het eigen netwerk. Lukt dat niet, dan is opvang mogelijk in Tilburg. In specifieke gevallen kan een inwoner in aanmerking komen voor een urgentieverklaring voor een woning.
In acute situaties, bijvoorbeeld wanneer er ook sprake is van onveiligheid, kan tijdelijke opvang worden geregeld op Mariënkroon. Maar dat is nadrukkelijk een tijdelijke oplossing. “Het is een overbruggingsvoorziening, met uitzicht op een structurele oplossing,” aldus de gemeente. Gemeenten in De Langstraat werken samen binnen het regionale actieplan dakloosheid, dat jaarlijks wordt vertaald naar een uitvoeringsagenda. De centrumfunctie ligt bij Tilburg, waar de opvang daadwerkelijk plaatsvindt. Voor mensen die plotseling zonder woning zitten, betekent dat vaak een stap buiten de eigen leefomgeving.
