DE LANGSTRAAT - Eenzaamheid laat zich niet altijd zien, maar is in veel levens dagelijks aanwezig. Achter gesloten gordijnen en korte gesprekken bij de huisarts schuilen verhalen van mensen met een kleine sociale cirkel. Juist door aanwezig te zijn in de wijk en het gesprek aan te gaan, proberen welzijnsorganisaties, zoals ContourdeTwern, deze signalen op te vangen en mensen weer met elkaar te verbinden.
Wat doet ContourdeTwern?
ContourdeTwern is een maatschappelijke organisatie die actief is in de hele Langstraat en in een groot deel van Brabant. De organisatie zet zich in voor het versterken van buurten en gemeenschappen door bewoners met elkaar te verbinden en te ondersteunen. ContourdeTwern richt zich op uiteenlopende doelgroepen, zoals jongeren, ouderen en gezinnen, en biedt hulp. Ook is ContourdeTwern betrokken bij diverse maatschappelijke projecten zoals, AutoMaatje, jongerenwerk en vrijwilligers ondersteuning.
Signalen via verschillende routes
Volgens Wiebe Dankers, een sociaal werker bij ContourdeTwern in Kaatsheuvel, komen signalen van eenzaamheid vaak via verschillende wegen binnen. Zo spelen huisartsen en wijkteams een belangrijke rol. Wanneer ouderen bijvoorbeeld regelmatig bij de huisarts komen en tussen de regels door laten merken dat zij zich alleen voelen, kan de huisarts deze signalen doorgeven aan het wijkteam. Ook andere professionals of mensen uit de directe omgeving kunnen aangeven dat iemand mogelijk met eenzaamheid kampt. Op die manier komen de eerste puzzelstukjes samen.
Aanwezig zijn in de wijk
Daarnaast zijn welzijnswerkers zelf actief aanwezig in de wijk. Door letterlijk de buurt in te gaan en contact te leggen met bewoners, ontstaat er een goed beeld van wat er speelt. Soms betekent dit aanbellen bij mensen thuis en vragen of mensen signalen herkennen, zoals iemand die altijd de gordijnen dicht heeft of nauwelijks buiten komt. Via buren en buurtbewoners komt men dan soms uit bij mensen die recent een partner zijn verloren of weinig sociale contacten hebben, waarna een gesprek kan worden aangeknoopt.
Laagdrempelige ontmoetingsplekken
Een belangrijk onderdeel van de aanpak is het creëren van laagdrempelige ontmoetingsplekken, zoals koffiemomenten. Veel mensen blijken een kleine sociale cirkel te hebben. "Mensen hebben vaak maar een paar contacten, of soms zelfs helemaal niemand,’’ zegt Dankers. "Juist daarom lijkt die koffiehoek zo goed te werken. Mensen kunnen zonder verplichtingen binnenlopen voor een kop koffie en een gesprek.''
Een ander voorbeeld is de soepmiddag die door ContourdeTwern wordt georganiseerd. De soepmiddag begon met vijftien bezoekers en inmiddels is uitgegroeid tot een maandelijkse bijeenkomst met zo’n 35 mensen. "Je merkt dat mensen zich daar steeds veiliger voelen,’’ legt hij uit. "Na een tijdje durven ze ook te zeggen: mijn sociale netwerk is eigenlijk best klein.’’
Verschillende vormen van eenzaamheid
Eenzaamheid kent bovendien meerdere vormen. "Het gaat niet alleen om alleen zijn,’’ benadrukt Dankers. "Mensen kunnen zich ook eenzaam voelen in rouw of in wat ze meemaken.’’ Daarom wordt soms gekeken naar lotgenotengroepen. "Als zo’n groep er nog niet is, proberen we samen te kijken of we die kunnen opzetten,’’ aldus Dankers.
Volgens Dankers is welzijnswerk veel meer dan alleen activiteiten organiseren. "Wij staan naast mensen en kijken waar iemand tegenaan loopt en wat diegene nodig heeft. Door die ondersteuning kunnen mensen weer in hun eigen kracht komen. Een sociaal netwerk kan ervoor zorgen dat mensen minder snel ziek worden en minder zorg nodig hebben.”
Toch zijn er ook drempels, zoals schaamte of onzekerheid. ""Veel mensen vinden het spannend om ergens alleen binnen te lopen,’’ zegt Dankers. ‘’Daarom ga ik soms eerste keer gewoon mee. Dan weten ze: ik sta er niet alleen voor. De koffiehoek speelt hierin opnieuw een belangrijke rol, omdat de sfeer laagdrempelig is en niets verplicht voelt.''
Kleine momenten, groot effect
De impact van deze aanpak is zichtbaar. "Mensen geven zelf aan dat ze zich minder eenzaam zijn gaan voelen,’’ zegt Dankers. "Dat is uiteindelijk waar je het voor doet.’’
