HEUSDEN - Zorg voor een naaste begint vaak met iets kleins: even boodschappen doen, meegaan naar een afspraak of helpen in het huishouden. Wat voelt als vanzelfsprekend, kan onopgemerkt uitgroeien tot een dagelijkse verantwoordelijkheid. Veel mensen staan er niet bij stil dat zij misschien wel een mantelzorger zijn, terwijl de impact op hun leven steeds groter wordt. Mantelzorg is daarmee vaak onzichtbaar, maar speelt een cruciale rol in het leven van zowel de zorgontvanger als de zorgverlener. Ook in de gemeente Heusden.
Druk op mantelzorgers stijgt in Heusden
De druk op mantelzorgers in Heusden stijgt zichtbaar, mede door demografische veranderingen en de toenemende zorgbehoefte van ouderen. In de gemeente zijn naar schatting ongeveer 13.000 mantelzorgers actief, wat betekent dat een groot deel van de inwoners onbetaald zorg verleent aan een naaste.
Tegelijkertijd groeit het aandeel zwaarbelaste mantelzorgers. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 13,3 procent van de mantelzorgers in Heusden zich zwaar tot overbelast voelt, een percentage dat de afgelopen jaren is toegenomen. Deze ontwikkeling wordt versterkt door de vergrijzing. In Heusden behoort bijna 22 procent van de inwoners tot de groep van 65 jaar en ouder, een leeftijdscategorie die vaker en intensiever zorg nodig heeft. Landelijk geeft ongeveer één op de drie volwassenen mantelzorg, waarbij veel mensen deze taken combineren met werk en andere verplichtingen.
In lokaal WMO-beleid en woonzorgvisies wordt mantelzorg daarom benoemd als een onmisbare schakel in de zorginfrastructuur. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat extra ondersteuning en erkenning noodzakelijk zijn om overbelasting van mantelzorgers te voorkomen.
Achter gesloten deuren
Wanneer mantelzorgers zich melden bij Bijeen Heusden, gebeurt dit via het aanmeldpunt. Daar worden hun gegevens en verhaal vastgelegd. Vervolgens bespreken de teams uit Drunen, Vlijmen en Heusden of er sprake is van een zorgvraag en hoe die het beste opgepakt kan worden. Daarna wordt er snel gehandeld. ‘‘Als ik ruimte heb, kan ik iemand direct inplannen, soms al voor de dag erna’’, vertelt Mieke de Vriend, een Consulent Steunpunt Mantelzorg voor Heusden. Daarna volgt vaak een huisbezoek.
Tijdens zo’n huisbezoek wordt niet alleen gekeken naar de praktische zorgvraag, maar ook naar de thuissituatie en de onderlinge verhoudingen. "Je merkt een beetje wat de situatie is en hoe mensen met elkaar omgaan’’, vertelt De Vriend. "Daarbij valt vaak op dat de zorg ongelijk verdeeld is binnen een gezin. Regelmatig komt het voor dat één kind die dichtbij woont, het grootste deel van de zorg op zich neemt. Dit kan leiden tot overbelasting en spanningen binnen de familie.''
Onzekerheid over ondersteuning
Naast de emotionele belasting lopen mantelzorgers ook vaak vast in regels en systemen. Veranderingen in huishoudelijke hulp of afwijzingen bij de gemeente zorgen voor onzekerheid en stress. "Mensen raken in paniek, omdat organisaties plotseling veranderen en ze niet weten of ze nog wel recht hebben op die hulp. De mantelzorger is dan niet alleen bezig met zorg, maar ook met organiseren en regelen."
Even op adem komen
Wat mantelzorgers vaak het meest waarderen, is het gevoel dat zij gezien worden. "Iemand hebben waar ze alles aan kunnen vertellen, dat is al heel belangrijk,’’ vertelt De Vriend. "Soms is luisteren al genoeg. Mantelzorgers voelen zich gehoord en erkend in wat zij dagelijks doen."
Ondersteuning zit vaak in kleine, concrete acties. Denk aan hulp bij het aanvragen van huishoudelijke hulp, het aanvragen van een traplift of het informeren over de mogelijkheden van vervoer. "Door de snelheid waarmee je iets in gang kunt zetten, voelen mensen zich geholpen,’’ benadrukt De Vriend. "Het hoeft niet altijd groot te zijn; juist die kleine stappen kunnen een groot verschil maken.''
Juist daarom is bewustwording zo belangrijk. Veel mensen doen al lange tijd mantelzorg zonder dat ze het zo noemen. "Ik vind het belangrijkste dat mensen zich bewuster worden van wat mantelzorg is en wat het betekent,’’ sluit De Vriend af.
