DONGEN - Informateur Evert Weys heeft de afgelopen weken gepraat met alle Dongense partijen om te verkennen welke mogelijkheden er zijn voor een coalitie. Maar wat is hieruit gekomen? Vijf vragen en antwoorden over het Dongense formatieproces onder leiding van verkenner Evert Weys.
Wat was ook alweer de uitslag van de afgelopen gemeenteraadsverkiezing?
Tijdens afgelopen gemeenteraadsverkiezing was Volkspartij Dongen de grootste winnaar. Zij kregen er twee zetels bij. Het CDA zakte een zetel van zes naar vijf. D66 bleef haken op vier zetels ten opzichte van vier jaar geleden. En de VVD steeg met een plek naar drie zetels. Het opkomstpercentage steeg met 2,1 procent.
In deze infographic is precies te zien hoe de verhoudingen erbij liggen na de gemeenteraadsverkiezingen.
Wat heeft informateur Evert Weys de afgelopen weken precies gedaan?
Een verkenningsproces gaat altijd in fases. De eerste stap begon voor Weys op 23 maart. Toen wist hij inmiddels dat hij het formatieproces mocht leiden. Hij begon op 23 maart met het verzamelen van informatie, het plannen van gesprekken en het opstellen van vragen. Op 30 maart was de eerste gespreksronde met de Volkspartij Dongen, CDA, D66 en de VVD. Al deze gesprekken heeft Weys vastgelegd in een zogeheten gespreksverslag. Op 6 april was hij gestart met de tweede gespreksronde. Op 13 april was er dan een raadsvergadering waarin Evert Weys zijn eindverslag deelde met de raad.
Wat staat er in dat eindverslag?
Nadat de eerste ronde gesprekken zijn gevoerd is er door Weys een tussentijdse conclusie getrokken dat de meest kansrijke optie voor een stabiele meerderheidscoalitie ligt in een samenwerking tussen VPD en CDA. Met deze twee partijen is een tweede gesprek gevoerd om verder te beoordelen of er voldoende ruimte wordt gezien om de moeilijkere punten in de samenwerking te overbruggen in de formatiefase. Uiteindelijk zijn er dan in het begin acht combinaties mogelijk, die meer dan elf zetels vertegenwoordigen. Dan kan het puzzelen gaan beginnen. Deze puzzel was niet lastig te leggen, want de vier partijen gaven in het begin van het gesprek al aan dat ze onderling geen onmogelijkheden zien om met elke andere partij samen te werken.
Wat wel een hekelpunt blijft is het aantal wethouders die er moeten komen. Drie of vier? D66 en VVD willen er drie. Dit legde de fractievoorzitter van D66 Joeri de Jong ook uit: "Wij willen geen parttimewethouders, maar drie wethouders die fulltime met hun baan bezig zijn. Dit ook met het oog op de financiën en voor een stabiele coalitie." VPD en CDA staan wel open voor vier wethouders, alsmede parttime. Tijdens de gesprekken bleven er op het einde nog drie combinaties over. VPD met het CDA, VPD met D66 of VPD met VVD. Per tweetal werd een uitgebreide analyse geschreven.
Als Weys kijkt naar alle analyses dan concludeert hij dat de vorming van een coalitie van VPD en het CDA de meest geschikte variant is. "Doorslaggevend hierbij zijn: het grootste aantal zetels, de positieve ervaring over de samenwerking in de huidige coalitie en de meeste programmatische overeenkomst die men in elkaar ziet" aldus Weys. Door Weys wordt geadviseerd om met die twee partijen het formatieproces verder te gaan vormgeven. "Als dit niet leidt tot een stabiel bestuur, dan kunnen de andere twee variaties verder verkend worden."
Tijdens de raadsvergadering ging het er ook over dat de samenwerking tussen coalitie en oppositie verbetering nodig heeft. Waar doelen de partijen op?
Tijdens de gesprekken met Weys kwam vaak hetzelfde onderwerp naar voren. De raad ziet namelijk dat de wisselwerking tussen oppositie en raad niet altijd goed gaat. De oppositie voelt namelijk dat de coalitie niet altijd ruimte biedt voor goede ideeën en inbreng. De oppositie heeft dan het gevoel dat de coalitie als het ware een zelfstandig werkend bestuursorgaan is, die op zichzelf werkt en geen ruimte biedt voor de oppositie. Weys adviseert zelfs om dit een nadrukkelijk onderwerp te maken van het bestuursakkoord. Het blijkt dus gevoelig te liggen in de raad. Dit bleek ook tijdens afgelopen raadsvergadering. Stijn Sips van het CDA vertelde dit in zijn speech: "Het begint met gesprekken voeren en de kopjes koffie moeten gedronken worden. En vertrouwen is hierin erg belangrijk."
Hoe nu verder?
Volgens fractievoorzitter Frits Klijs (Volkspartij Dongen) is er nog geen tijdspad wanneer alles rond is. Wat we wel weten is dat Weys met toestemming van de partijen verder gaat als formateur. Dit houdt in dat hij aan de slag gaat met het vormen van een nieuwe coalitie, het coalitieakkoord en het samenstellen van een nieuw college.
Tijdens de verkenningsprocessen in de gemeenten Waalwijk, Dongen, Loon op Zand en Heusden houdt de redactie alles in de gaten. Dus houdt de site van Langstraatmedia.nl in de gaten voor meer updates. Raadsvergaderingen zijn overigens altijd openbaar te bekijken. Voor de gemeente Dongen kan dat via deze link.
