DONGEN - Bij je familie in de tuin wonen: niet iedereen staat er om te springen, maar het kan een uitkomst bieden in tijden van woningnood. In Dongen is sinds kort mogelijk in de gemeente Dongen. Met de invoering van mantel wonen hoopt het college een bijdrage te leveren aan het terugdringen van de woningnood én het versterken van samenleven binnen families.
De maatregel komt niet uit de lucht vallen. In Nederland is het woningtekort groot: in 2025 bedraagt het tekort naar verwachting 396.000 woningen, blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau ABF Research. Ook Dongen kampt met schaarste. Nieuwe woningen worden snel verkocht of verhuurd en vooral starters hebben het moeilijk. Exacte cijfers zijn lastig te geven, maar de druk op de woningmarkt is voelbaar.
Nieuwbouw alleen is niet genoeg
De gemeente heeft de ambitie om de komende jaren ongeveer tweeduizend woningen te bouwen. Toch is nieuwbouw alleen niet voldoende. “We zien dat starters het momenteel het moeilijkst hebben op de woningmarkt. Mantelwonen kan voor hen een tijdelijke oplossing zijn,” vertelt wethouder wonen en bouwen Annemarie van Eenennaam. “Als je niet kunt kopen, maar het goed kunt vinden met je ouders en er is ruimte in de tuin, dan kan zo’n mantelwoning een goede oplossing zijn.”
Mantelwonen betekent dat iemand zelfstandig woont op het erf van een familielid, bijvoorbeeld in een kleine woning in de tuin. Dit kan bij je ouders, maar ook bij een oom of tante bijvoorbeeld. Daarvoor is geen medische indicatie nodig, zoals bij mantelzorgwoningen.
Voor starters en senioren
Van Eenennaam benadrukt dat mantelwonen meerdere doelen dient. “We willen het woningtekort terugdringen én bijdragen aan het samenleven binnen families. Voor elkaar zorgen en nabijheid creëren zijn belangrijke maatschappelijke waarden. Daarom zoeken we naar creatieve en innovatieve manieren om woningen toe te voegen.”
Ook voor senioren biedt mantelwonen kansen. “Senioren willen vaak zelfstandig blijven wonen, maar wel in de nabijheid van familie. Dat kan gevoelens van eenzaamheid verminderen en het dagelijks leven vergemakkelijken. Tegelijkertijd kunnen zij juist ook weer iets betekenen voor hun kinderen of kleinkinderen, bijvoorbeeld door op te passen of samen te eten’’, vertelt Van Eenennaam. Volgens de wethouder past deze ontwikkeling in een bredere maatschappelijke trend. “Lange tijd was onze samenleving sterk individualistisch, maar je ziet nu dat we weer meer naar elkaar omkijken en voor elkaar willen zorgen.”
Mantelwonen is wel aan voorwaarden gebonden. Het gaat om tijdelijke bewoning en er moet sprake zijn van een duidelijke familierelatie. Bovendien is het niet voor iedereen weggelegd: een ruime tuin is noodzakelijk. Wie gebruik wil maken van mantelwonen, moet een reguliere omgevingsvergunning aanvragen. Als de aanvraag voldoet aan de beleidsregels, wordt deze goedgekeurd. De maximale oppervlakte van een mantelwoning is tachtig vierkante meter.
Creativiteit tegen de krapte
Mantelwonen is volgens de gemeente slechts één puzzelstukje binnen een bredere aanpak van de woningnood. Zo moet zeventig procent van de nieuwbouwwoningen binnen de betaalbaarheidsgrens vallen. In nieuwbouwprojecten als De Noorderbunder komen ongeveer driehonderd woningen en in ’s Gravenmoer worden nog eens 140 tot 150 woningen gerealiseerd. Ook wordt gekeken naar het benutten van locaties waar schoolgebouwen verdwijnen.
Daarnaast is hospitaverhuur ingevoerd en ook woningsplitsing wordt gestimuleerd: bestaande woningen worden opgesplitst in twee wooneenheden. Dat is de afgelopen jaren eenvoudiger geworden in Dongen en heeft al tot meerdere aanvragen geleid.
Verder onderzoekt de gemeente mogelijkheden zoals optoppen; het bouwen van extra verdiepingen op bestaande panden. En het transformeren van leegstaande kantoren en winkels naar woningen. Landelijk kwamen er in 2024 zo’n 7.900 woningen bij door transformatie, al is dat minder dan in voorgaande jaren. Ook nieuwe woonvormen, zoals zogenoemde ‘friends contracten’ waarbij meerdere mensen gezamenlijk een woning huren, zijn in ontwikkeling.
Volgens Van Eenennaam is het duidelijk dat de behoefte groot is. De aanvragen voor mantelwonen komen meteen binnen. Dat laat zien dat deze woonvorm voorziet in een echte vraag. “We hebben geen concreet streefaantal: elke extra woning is er één. We willen zoveel mogelijk woningen realiseren voor zoveel mogelijk mensen.”
